โครงการระบบจดหมายอิเล็กทรอนิกส์กลางภาครัฐ (mail.go.th)

 

ความเป็นมา

จากการศึกษาของ อ.ก.พ.ร เกี่ยวกับการพัฒนาระบบรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (นายทวีศักดิ์ กออนันตกูล) พบว่า การประสานงานกับข้าราชการและพนักงานของรัฐในช่วงปี พ.ศ. 2550 มีบุคลากรของรัฐจำนวนมากที่ประกาศที่อยู่สำหรับจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ที่ให้บริการโดยไม่เรียกเก็บ ค่าธรรมเนียม (Free e-mail) ที่ลงท้ายด้วย @gmail.com, @hotmail.com, @yahoo.com ซึ่งให้บริการโดยบริษัทเอกชนของต่างประเทศเพื่อใช้ติดต่องานราชการ

แต่ระยะสองปีที่ผ่านมาได้เกิดแผ่นดินไหวขนาดรุนแรงที่บริเวณตอนใต้ของเกาะไต้หวัน ทำให้สายเคเบิลใต้น้ำที่เชื่อมโยงระหว่างเอเชียและสหรัฐอเมริกาเสียหายไปหลายเส้น เป็นเหตุให้เกิดความคับคั่งในวงจรสื่อสารสำรองที่เหลืออยู่ เป็นผลให้อินเทอร์เน็ตระหว่างประเทศหยุดชะงักไปประมาณ 7 วัน ในเดือนกันยายน 2550 นี้ ก็เกิดแผ่นดินไหวอีก ทำให้ระบบสื่อสารชะงักไปประมาณ 2-3 วัน เช่นกัน ในกรณีเช่นนี้ หากผู้ใดใช้บริการจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ในต่างประเทศจะประสบปัญหาอย่างยิ่ง เพราะไม่สามารถเข้าไปอ่านหรือส่งจดหมายได้ ซึ่งเช่นเหตุการณ์เช่นว่านี้จะไม่เป็นปัญหาหากใช้จดหมายอิเล็กทรอนิกส์ของหน่วยงานในประเทศไทยกันเอง

ยิ่งไปกว่านั้น ผู้ใช้ส่วนใหญ่อาจจะไม่ได้อ่าน “นโยบายการบริการในประเด็นความเป็นส่วนตัว” (Privacy Policy) ของผู้ให้บริการว่า ผู้ใช้บริการยินยอมให้ดำเนินการอย่างไรกับข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลที่ผู้ใช้บริการติดต่อบุคคลอื่นอย่างไรบ้าง เช่น การเปิดอ่านและประมวลผลข้อความในจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงการสำรองข้อมูลและการดำเนินการอื่นใดที่เกี่ยวข้องกับบริการ  ซึ่งการกระทำเหล่านี้อาจเป็นผลเสียต่อราชการไทยในระยะยาว หากบริษัทเอกชนเหล่านั้นนำข้อมูลของไทยมาวิเคราะห์เพื่อวัตถุประสงค์อื่นๆ รวมถึงการนำข้อมูลจราจรของการสื่อสารกันไปใช้ในด้านมิชอบ ซึ่งอาจจะรวมไปถึงการสอดแนมเอกสารที่ต้องปิดเป็นความลับ

 

ทางเลือกสำหรับหน่วยงานภาครัฐไทย

ในยุโรป ญี่ปุ่นและจีน ได้มีการกำหนดให้บริการจดหมายอิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้มาตั้งในภูมิภาคนั้นๆ เพื่อป้องกันการนำข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลการสื่อสารส่วนตัวออกไปเก็บรักษาที่นอกภูมิภาค และในภาครัฐของประเทศเหล่านั้นไม่ได้มีความนิยมในการใช้จดหมายอิเล็กทรอนิกส์ฟรีสำหรับการติดต่อราชการ ดังนั้น ปัญหาความเสี่ยงของราชการไทยจึงแตกต่างกับสถานการณ์ของประเทศอื่น

วิธีการหนึ่งที่สมควรลงมือทำคือ การจัดทำระบบจดหมายอิเล็กทรอนิกส์กลางเพื่อการสื่อสารในภาครัฐ โดยจัดให้มีบริการที่ใกล้เคียงกับ Gmail หรือ Hotmail หรือ YahooMail แต่อยู่ในพื้นที่ประเทศไทย ซึ่งควรจะมีการกำกับดูแลโดยภาครัฐ

            ตามมติคณะรัฐมนตรีวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2550 เรื่องโครงการระบบจดหมายอิเล็กทรอนิกส์กลางเพื่อการสื่อสารในภาครัฐ มีมติเห็นชอบประกาศนโยบายความมั่นคงปลอดภัยของข่าวสารภาครัฐ เพื่อกำหนดให้เรื่องการพัฒนาระบบจดหมายอิเล็กทรอนิกส์กลางเพื่อการสื่อสารในภาครัฐนี้เป็นนโยบายที่ส่วนราชการ หน่วยงานของรัฐ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องถือปฏิบัติตาม และให้ข้าราชการและพนักงานของรัฐทั้งหมดยุติการใช้จดหมายอิเล็กทรอนิกส์ฟรีของเอกชนโดยเฉพาะของต่างประเทศภายในหนึ่งปี  ทั้งนี้  ข้าราชการระดับผู้อำนวยการกองหรือเทียบเท่าขึ้นไปต้องหันมาใช้ระบบของตนเอง หรือจดหมายอิเล็กทรอนิกส์กลางเพื่อการสื่อสารในภาครัฐภายในสามเดือน

            ดังนั้น เพื่อเป็นการตอบสนองมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าว สำนักบริการเทคโนโลยีสารสนเทศภาครัฐ (สบทร.) จึงได้พัฒนาระบบจดหมายอิเล็กทรอนิกส์กลางภาครัฐ (mail.go.th) ขึ้น เพื่อให้หน่วยงานราชการไทยได้ใช้บริการทดแทนการใช้การใช้จดหมายอิเล็กทรอนิกส์ฟรีแบบเดิม

 

คุณสมบัติของบริการระบบจดหมายอิเล็กทรอนิกส์กลางภาครัฐ (mail.go.th)

1. เป็นระบบ Web-based e-mail ภายใต้ Domain กลาง name.surname@mail.go.th
2. เป็นระบบที่มีเสถียรภาพสูง และมีการควบคุมความปลอดภัยเป็นอย่างดี โดยมีระดับของการบริการไม่ต่ำกว่า 99.5%
3. มีระบบเฝ้าระวังและการตรวจจับไวรัสและจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ขยะตลอดเวลา
4. มีการจัดทำการบันทึกข้อมูลจราจรให้สอดคล้องกับข้อกำหนดในพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550
5. มีระบบการจัดการชั้นความลับและชั้นความเร็วให้แก่เอกสารราชการ
6. มีพื้นที่ในการเก็บข้อมูลจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ 3 GB ต่อ Mail Box
7. สามารถใช้ได้ตลอดอายุราชการ ไม่ว่าจะย้ายไปสังกัดหน่วยงานใดของรัฐก็ตาม ไม่ต้องเปลี่ยนชื่อตามสังกัดใหม่

 

รูปแสดงสถาปัตยกรรมของระบบ

มั่นใจในการสื่อสารกับ mail.go.th (เมล์โกไทย)

            บริการระบบจดหมายอิเล็กทรอนิกส์กลางภาครัฐ หรือเมล์โกไทย ถูกพัฒนาและออกแบบขึ้นโดยให้มีโครงสร้างสถาปัตยกรรมระบบ ที่สะดวกต่อการใช้งาน รวมถึงการคำนึงถึงระบบการรักษาความปลอดภัย เพื่อให้การติดต่อสื่อสารระหว่างหน่วยงานภาครัฐมีความมั่นคงปลอดภัยสูงสุด (Secured Communication) อาทิเช่น

1. User Friendly เมล์โกไทยถูกออกแบบให้มีเสถียรภาพและความมั่งคงปลอดภัยสูง ใช้งานง่าย และสามารถใช้ได้ทุกที่ที่มีอินเทอร์เน็ท เพื่อให้การติดต่อสื่อสารเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
2. Total Facilities เมล์โกไทยอยู่บนห้องเครื่องที่มีความเหมาะสมทั้งระบบปรับอากาศ ระบบควบคุมความชื้น และระบบดับเพลิงที่ทันสมัย ตลอดจนมีบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญคอยดูแลตลอด 24 ชั่วโมง
3. Closed Network เมล์โกไทยอยู่บนเครือข่ายเทคโนโลยีสารสนเทศที่มีความเร็วสูง มีเสถียรภาพ ในระบบปิดเฉพาะหน่วยงานภาครัฐ ที่สร้างความมั่นใจในด้านการรักษาข้อมูลของหน่วยงานภาครัฐให้อยู่ในประเทศไทย
4. High Security System เมล์โกไทยมีระบบการรักษาความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศของข้อมูลที่มีประสิทธิภาพสูง พร้อมทั้งระบบการเก็บข้อมูลจราจรเพื่อให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550
5. Cost Effectiveness เมล์โกไทยได้รับการดูแลจากทีมวิศวกรที่มีความเชี่ยวชาญ และมีความชำนาญสูง ทำให้หน่วยงานภาครัฐไม่จำเป็นต้องลงทุนระบบเมล์ หรือมีเจ้าหน้าที่ในการดูแลระบบเมล์ภายในหน่วยงาน

 

 

ตารางเปรียบเทียบระบบจดหมายอิเล็กทรอนิกส์กลางภาครัฐ (mail.go.th)

กับจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ฟรี (Free E-Mail)

 

 

 

ตัวอย่างหน้าจอระบบจดหมายอิเล็กทรอนิกส์กลางภาครัฐ (mail.go.th)